Nut van nieuw camerasysteem langs de grenzen niet bewezen

Binnenland Het kabinet verwacht veel van een nieuw camerasysteem langs de grens. Ook al is de effectiviteit niet bewezen. Bovendien hebben privacy-experts grote bezwaren.

De grenzen in Europa verdwenen? Nee hoor, vanaf 1 januari zijn ze terug. Dan voert Nederland weer gewoon grenscontroles in langs de grenzen met Duitsland en België. En anders dan vóór het vrije verkeer van personen in Europa worden dan niet een paar, maar alle passerende voertuigen gecontroleerd.
Douanebeambte maakt plaats voor geavanceerde camera

Klinkt dat onwaarschijnlijk? Toch is het waar. Betekent dit weer files bij de grens? Nee, want de strenge douanebeambte is vervangen door een geavanceerde camera, gekoppeld aan de computers van de marechaussee. Wie in een gestolen auto rijdt of om een andere reden de belangstelling wekt van de militaire politie, wordt een paar kilometer na de grens alsnog aan de kant gezet.

@migo-boras is de mysterieuze naam van het cameranetwerk dat momenteel bij vijftien grensovergangen wordt ingericht. De automobilist die daar passeert, kan het digitale oog van de overheid straks niet meer ontlopen. Ook elders in Nederland groeit het aantal camera’s langs de snelwegen snel.

En behalve een oog krijgt de overheid ook een geheugen. Als het aan minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) ligt, mogen de miljoenen foto’s die nu langs de snelwegen worden gemaakt, straks weken worden bewaard. Onduidelijk is nog of dat ook gaat gelden voor de beelden van de nieuwe grenscamera’s.
Marechaussee wil niets kwijt over grenscontrolesysteem

Net zo mysterieus als de naam @migo-boras is de houding van de Koninklijke Marechaussee die – twee maanden voordat de apparaten gaan flitsen – niet wil vertellen hoe het grenscontrolesysteem werkt. En wat is het doel van @migo-boras? Wie worden er aan de kant gezet en waarom? Wat gebeurt er precies met de foto’s? Op zijn vroegst eind december wordt hier openheid over geboden. Een weekje voor de daadwerkelijke invoering.

Documenten die met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur werden verkregen, bieden enige informatie. Bijvoorbeeld over die mysterieuze naam. @migo-boras staat voor ‘automatisch mobiel informatie gestuurd optreden – better operational result and advanced security’. Verder blijkt dat @migo-boras straks behalve het kenteken ook de zijkant van voertuigen fotografeert.

De techniek die nu al langs de snelwegen wordt gebruikt heet ANPR: automatic number plate recognition. Gefotografeerde nummerplaten worden in enkele seconden vergeleken met een lijst van voertuigen van verdachten; daarbij het kan ook gaan om mensen die nog een parkeerboete moeten betalen of wier apk is verlopen. Bij een treffer kan de wagen korte tijd later aan de kant worden gezet, als er tenminste politie in de buurt is.
Meer mogelijkheden als foto’s mogen worden bewaard

De mogelijkheden breiden zich uit als de foto’s straks mogen worden bewaard. Dan kan bijvoorbeeld worden gekeken of een verdachte op het moment van een misdrijf in de buurt reed. Nu mogen nog alleen foto’s worden opgeslagen die een ‘hit’ opleveren, de rest moet direct worden verwijderd.

Verder worden de kentekens van wagens die de grens passeren straks door allerlei databases gehaald, zo blijkt uit de opgevraagde documenten. Dan gaat het bijvoorbeeld om het kentekenregister van de Rijksdienst voor het Wegverkeer, of Nederlandse en Europese politie- en vreemdelingenregisters. De marechaussee krijgt zes SUV’s met camera’s die in de grensgebieden gaan rondrijden.
Europese Commissie onderzoekt of systeem in strijd is met Schengen

De Europese Commissie onderzoekt of het systeem in strijd is met het verdrag van Schengen, dat het mogelijk maakt zonder grenscontroles tussen landen te reizen. Maar ook privacydeskundigen hebben bezwaren. Politieagenten die in de database mogen zoeken, komen heel wat te weten over het gedrag van hun medeburgers. Bert Jaap Koops, hoogleraar regulering van technologie aan de Universiteit van Tilburg, is daar kritisch over: „Er moet goed worden geregeld dat alleen een beperkte groep opsporingsambtenaren toegang heeft en dat er alleen controleerbare zoekacties worden gedaan in het kader van een opsporingsonderzoek.” Hier kan het gemakkelijk misgaan. Zo bleek eerder dat pincodes die toegang geven tot een database waarin agenten kunnen opzoeken wie een dreig-tweet heeft verstuurd, ook rondgingen onder collega’s die niet in het bestand mochten.
CBP: opslaan kentekens rechtvaardigt inbreuk op persoonlijke levenssfeer burgers niet

Begin dit jaar oordeelde het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) dat het opslaan van kentekens niet zó onmisbaar is bij misdaadbestrijding dat het de „inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van een groot aantal burgers” rechtvaardigt. Want het nut lijkt groot, maar is nog niet bewezen. Het college schrijft dat er nog maar weinig onderzoek is gedaan naar de effectiviteit van nummerplaatherkenning met ANPR bij het terugdringen van criminaliteit. Ook niet in de VS en Groot-Brittannië, waar al veel langer wordt gewerkt met dit systeem. En de paar buitenlandse onderzoeken waarin wel de vraag werd opgeworpen of ANPR criminaliteit als autodiefstal terugdringt, laten geen effect zien.
Opstelten komt ondanks kritiek met wetsvoorstel voor kentekenopslag

Find this story at 31 October 2012

door Wilmer Heck

© Copyright 2011. NRC Media. All rights reserved.

Camera’s houden grens scherp in vizier

ENSCHEDE – De marechaussee gebruikt sinds gisteren ‘meedenkende’ camera’s om aan de grens bij De Lutte en de N35 in Enschede toezicht te houden op zaken als illegale migratie, witwaspraktijken, mensenhandel en identiteitsfraude.

Het camerasysteem selecteert op basis van risicoprofielen voertuigen die interessant zijn om te controleren.

Find this story at 2 August 2012

Copyright © 2012 Wegener Media

Criminele Inlichtingeneenheden waarborgen intern toezicht onvoldoende

CBP-onderzoek naar periodieke controle politiegegevens omtrent zware criminaliteit

Persbericht, 12 juni 2012
Het College bescherming persoonsgegevens (CBP) heeft na onderzoek geconcludeerd dat de Criminele Inlichtingeneenheden (CIE’s) bij twee regionale politiekorpsen, de Koninklijke Marechaussee en een bijzondere opsporingsdienst onvoldoende maatregelen hebben getroffen om de wettelijke eisen omtrent bewaartermijnen van politiegegevens na te leven. Daarmee handelen zij in strijd met de wet. Het CBP deed onderzoek bij de twee regionale politiekorpsen Flevoland en Brabant Zuid-Oost, de Koninklijke Marechaussee en de Inlichtingen en -Opsporingsdienst van de Inspectie Leefomgeving en Transport. De CIE’s verwerken politiegegevens om inzicht te krijgen in de betrokkenheid van personen bij ernstige en georganiseerde misdrijven. Voor de verwerking van deze gevoelige (politie)gegevens omtrent zware criminaliteit gelden strenge wettelijke eisen, mede omdat de informatie niet altijd betrouwbaar is terwijl de risico’s en gevolgen van de verwerking groot kunnen zijn voor de personen die het betreft. De Wet politiegegevens (Wpg) bepaalt dan ook dat dergelijke politiegegevens moeten worden verwijderd zodra zij niet langer noodzakelijk zijn. Daarbij geldt dat uiterlijk vijf jaar nadat voor het laatst gegevens zijn toegevoegd, de gegevens moeten worden verwijderd. De wet eist bovendien een periodieke (jaarlijkse) toets om vast te stellen in hoeverre de gegevens nog noodzakelijk zijn voor het doel waarvoor ze werden verwerkt. Uit het onderzoek blijkt dat geen van de vier onderzochte partijen deze bij wet verplichte periodieke toets uitvoert dan wel niet concreet genoeg toetst of de opgenomen politiegegevens nog noodzakelijk zijn. Ook constateert het CBP dat het verplichte interne toezicht door de privacyfunctionarissen op de naleving van de bewaartermijnen van de gegevens inclusief het toezicht op de periodieke controle van de noodzaak om ze te bewaren, tekort is geschoten.

Lees het rapport van definitieve bevindingen Regionaal politiekorps BZO (528 KB)

Lees het rapport van definitieve bevindingen Regionaal politiekorps Flevoland (528 KB)

Lees het rapport van definitieve bevindingen Koninklijke Marechaussee (502 KB)

Lees het rapport van definitieve bevindingen Inspectie Leefomgeving en Transport – Inlichtingen en Opsporingsdienst (492 KB)
Periodieke controle
De wetgever verplicht tot een periodieke, jaarlijks uit te voeren, interne controle waarna gegevens die niet langer noodzakelijk zijn moeten worden verwijderd. De politie moet daarbij het belang van de registratie van de gegevens voor de uitvoering van de politietaak afwegen tegen de belangen van de betrokkene bij verwijdering. Deze belangenafweging kan leiden tot verwijdering van de gegevens voordat de uiterste bewaartermijn van vijf jaar is verlopen.

Controle door de privacyfunctionaris
De Wpg verplicht de politiekorpsen om een privacyfunctionaris aan te stellen die als taak heeft gegevensverwerkingen intern te controleren, onder meer op de naleving van de bewaartermijnen. Het CBP constateert dat geen van de privacyfunctionarissen de afgelopen jaren een onderzoek heeft uitgevoerd naar (de naleving van de bewaartermijnen van) gegevensverwerkingen door de CIE. Daarmee schiet de verplichte interne controle om de grenzen van de Wpg te bewaken, tekort.